Żółw błotny – występowanie, wygląd, opis, informacje

Jest to bardzo interesujący żółw. Istnieje wiele jego podgatunków.  Interesujące jest to , że przez niektórych badaczy nazywany jest żelazną żabą. Warto wiedzieć, że w Polsce objęto go  ochroną i zagrożony wyginięciem.

Gdzie występuje?

Można go spotkać w Europie. W Polsce występuje kilka jego podgatunków.  Znaleziono ich dużą ilość w okolicach Polesia Lubelskiego, Pojezierza Mazurskiego, z rejonu Radomia, Leszna, Słubic, Rzepina, Wolsztyna oraz Przemyśla . Można je spotkać na Pojezierzu Mazurskim, Pojezierzu Lubuskim, Pojezierzu Pomorskim i w Wielkopolsce. Żółwie błotne są również mieszkańcami Półwyspu Bałkańskiego i Półwyspu Apenińskiego. Spotkać je można na terenie Wielkiej Brytanii, Belgii i Danii.  Szacuje się, że w Polsce jest około 250-350 osobników.

Opis wyglądu żółwia błotnego

Ma on bardzo interesujący wygląd. Posiada on bardzo masywny i twardy pancerz. Jest on posiadaczem masywnych kości. Ciekawostką jest fakt, iż jego szczęka (górna) nie posiada zębów. Zastępują listwy rogowe. Średnia wielkości głowa pokryta jest cienką, delikatną skórką. Na je szczycie znajdują się parzyste otwory nosowe, na jej bokach oczy zaopatrzone są w ruchome powieki. Chronią one przed dostawianiem się do organizmu niebezpiecznych pyłków. Posiadają chudą i długą szyje, na je dolnej części znajduje się wisząca, twarda skóra.  Zaopatrzone są w silnie umięśnione kończyny, przednie zakończone są 5 ostrymi pazurami. W tylnych kończynach piąty pazur jest mały lub nie rośnie w ogóle. Ich ogon również jest bardzo silny, co pozwala im się bronić. Jeśli chodzi o wymiary są to żółwie średniej wielkości. Mają 23 cm i  ważą około 2 kilogramów. Interesujące jest, że po wykluciu zaczynają one rosnąć dopiero, kiedy dotrą do akwenu wodnego. Także masa ciała dorosłych żółwi jest bardzo  zróżnicowana. Zależy od ich wielkości, stanu zdrowia, jakości pokarmu w środowisku.

żółw
Zdjęcie poglądowe – nie prezentuje opisanego żółwia.

Jak rozpoznać czy to samiec, czy samica?

U małych żółwi błotnych rozpoznanie płci jest niezwykle trudne, wręcz niemożliwe. Dopiero po osiągnięciu kilkunastu centymetrów długości pancerza stają się rozpoznawalne. Kiedy jest to do rozpoznania różnice między nimi są bardzo widoczne.  Samce mają wklęsły pancerz. Ważna jest także tęczówka oka, która  zabarwiona jest na kolor brunatny, czerwonawy, ceglasty. Mają one relatywnie dłuższy i znacznie grubszy ogon. U samic, natomiast skorupa jest plaska. Co ważne tęczówka oka zabarwiona na kolor żółtawy, zielonkawy  z ciemnymi, nieregularnymi plamami. Ogon jest dużo krótszy niż u samca. Warto podkreślić, że kolor skorupy jest indywidualna cecha każdego osobnika. Nie zależy od miejsca, w którym żyje. Może on mienić się barwą od żółtej  do brązowej lub czarnej. Często są posiadaczami jaskrawych plam, kropek i kresek na pancerzu i miękkich częściach ciała. Kolor jest również uzależniony od płci zwierzęcia. Samce są ciemniejszą, wręcz czarne. Samice, natomiast charakteryzuje o wiele jaśniejsze ubarwienie.

Jakie jest idealne siedlisko dla nich?

Ważną informacja jest to, że żółw błotny związany jest z dwoma rodzajami środowisk. Może żyć na lądzie i w wodzie. Mimo to więcej czasu spędza w wodzie. Często zasiedlają jeziorka, stawy, torfianki, olsy, śródleśne bagna, wolno płynące rzeki, starorzecza, kanały i rowy melioracyjne. Ważne dla nich jest to, że w tych wodach dominują rośliny wodne takie, jak grążel żółty , moczarka kanadyjska, rogatek sztywny, rdestnica pływająca Potamogeton natans i inne oraz oczywiście rzęsa drobna Lemna minor i trzcina pospolita.  Często z powodu braku odpowiednich naturalnych lęgowisk, gniazda lokowane są wśród terenów  rolnych lub na polnych i leśnych drogach.

Zachowanie żółwi błotnych

Ważną informacją jest, że zapadają one w sen zimowy.  Budzą się około marca – kwietnia. Są wtedy łatwo zauważalne, ponieważ w tym okresie wychodzą, by wygrzewać się na słońcu. Często  odpoczywają na wystających z wody konarach i gałęziach. Swoją aktywność tracą do przełomu października i listopada. Dzieje się tak, ponieważ w tym okresie temperatura powietrza i wody  bardzo się obniża. Przesypiają zimę  ukryte głęboko w wodzie.  Ciekawe jest to, iż dzieje się to tylko na terenach z różnymi temperaturami. Jeśli na obszarze zamieszkania jest cały rok ciepło mogą one być aktywne cały rok.

żółw
Zdjęcie poglądowe – nie prezentuje opisanego żółwia.

Rozmnażanie

Pod koniec kwietnia przypada ich okres godowy. Jest to niebezpieczny okres w ich życiu, gdyż poprzez wzmożona aktywność mogą paść ofiarą drapieżnika. Ciekawe jest, że samice składają jaja tylko raz w roku, za jednym razem wszystkie. Składają je w połowie maja do czerwca. Przebieg godów i reprodukcji uzależniony jest od pogody ( najważniejsza jest temperatura).  Ciężarna samica w końcowym okresie przed złożeniem jaj zazwyczaj żeruje w wodzie i  wygrzewa się.  Chowają swoje nienarodzone potomstwo do wykopanych wcześniej wnęk. Jaja maja najczęściej 27,8-29,1 mm długości, szerokości 18,0-18,7 mm. Wykluwają się najczęściej po około 90-100 dniach. Proces rozwoju zarodków żółwi błotnych zależy od temperatury otoczenia. Im cieplej tym szybszy następuje wzrost zarodka.  Kiedy są gotowe opuszczają schronienie. Ma to miejsce najczęściej na wiosnę.